सरकार गठनको तयारी त्रि्र भइरहँदा नेकपा माओवादीका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल कुटनितिक भेटघाटमा सक्रिय रहनु भएको छ । उहाँले नेपालका लागी भारतीय राजदुत राकेश सुद र नेपालमा रहेको सयूक्त राष्ट्रसंघीय मिसन अन प्रमुख यान मार्टिनसँग छुट्टा छुट्टै भेटवार्ता गर्नु भएको छ ।

नेपालका लागी भारतीय राजदुत राकेश सुदसँग भएको भेटवार्तामा नयाँ सरकार गठन र पछिल्लो राजननितिक अवस्थामा वारेमा कुराकानी भएको छ । सरकार गठनका विषयमा भारतीय राजदुत सुदले विषेश चासो राख्नु भएको थियो । सुदसँगको भेटमा नयाँ सरकार गठनका साथै त्यसपछि हुने भारत सँगको सम्बन्धका विस्तारका वारेमा पनि परामर्स भएको स्रोतले जनाएकोछ छ । माओवादी अध्यक्ष दाहाल सँगको भेटवार्ताका गर्न विहान साडे ७ बजे नयाँ बजार पुग्नु भएका सुदले आधाघण्टा भन्दा बढी समय छलफल गर्नु भएको थियो ।

यसैविच माओवादी अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र नेपालमा रहेको सयूक्त राष्ट्रसंघीय मिसन अनमिन प्रम्ख यान मार्टिन विच पनि भेटवार्ता भएको छ । बिहान ८ बजे देखि करिव आधा घण्टा नयाँ बजारमा भएको भेटमा सेना समायोजन र सरकार गठनका विषयमा छलफल भएको छ ।

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी नेपालका अध्यक्ष एवं शाही गृहमन्त्री कमल थापाले माओवादीले नयां सरकारको नेतृत्व गर्न लाग्दा अन्य दलहरुले शर्त राख्नुको कुनै अर्थ नरहेको बताएका छन् ।  राजधानीमा बोल्दै उनले सरकार गठनमा शर्तहरु तेर्साएर बखेडा झिक्न नहुने बताएका छन् । उनले अबको सरकारको नेतृत्व माओवादीले गर्नुपर्ने धारणा समेत राखेका छन् । पूर्व राजाका कर्मचारी तथा नजिकका व्यक्तिहरु धमाधम माओवादीमा प्रवेश गरिरहेको बेला पूर्व राजाका वफादार सेवक कमल थापाको यो अभिव्यक्ति सार्वजनिक भएको हो ।

आज राजधानीमा आयोजित एक कार्यक्रममा थापाले भने- ‘ठूलो दलको रुपमा स्थापित माओवादीले सरकारको नेतृत्व गर्न पाउनुपर्छ, कांग्रेस र एमालेले शर्त तेर्साउनु जनाधिकारविपरित हो ।’ मधेशवादी दलहरुले उठाएको एक प्रदेश एक मधेशको मागलाई अहिले नै अन्तरिम संविधानमा उल्लेख गर्न नहुने तर्क समेत थापाले व्यक्त गरेका छन् । उनले संविधानसभामा छलफलपछि मात्र सो सम्बन्धमा निर्णय लिनु उपयुक्त हुने सुझाव समेत दिएका छन् ।

माओवादी अध्यक्ष प्रचण्ड र वरिष्ठ माओवादी नेता डा. बाबुराम भट्टराईले हिन्दु धर्मका मान्य भगवान परशुरामको जन्मजयन्ती समारोहमा प्रमुख आतिथ्यता ग्रहण गरेका छन् । बैशाख २५ गते राजधानीमा नेपाल मारवाडी ब्राम्हण सेवा संघद्वारा आयोजित भगवान परशुराम जयन्ती समारोहमा बोल्दै प्रचण्डले संविधानसभा चुनावपछि ठूलो खड्गो कटे पनि नयाँ संविधान नबनेसम्म ढुक्क भएर बस्ने अवस्था नरहेको बताए । कार्यक्रमको आयोजक समितिका अध्यक्ष तथा संसदको क्यान्टिनका संचालक बिएल शर्माले बोलाएका कारण कार्यक्रममा उपस्थित भएको कार्यक्रममा प्रचण्डले जानकारी दिए ।

 हिन्दु धर्मका मान्य भगवान परशुरामको जन्मजयन्ती समारोहमा प्रमुख अतिथी बनेका माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले समारोहका आयोजक तथा संसदको क्यान्टिनका संचालक बिएल शर्माको शान्ति प्रक्रियामा महत्वपूर्ण योगदान रहेको बताए ।’मुलुकको शान्ति प्रक्रियामा बिएल शर्माको पनि ठूलो योगदान छ’ प्रचण्डले भने ।

कार्यक्रमका अर्का वक्ता माओवादीका वरिष्ठ नेता डा. बाबुराम भट्टराईले आफ्नो पार्टी धर्मनिरपेक्षताको पक्षमा भए पनि सबै धर्मलाई उत्तिकै सम्मान गर्ने उल्लेख गरे । भगवान परशुराम सस्त्र चलाएर अधर्मको नाश गरे जस्तै आफ्नो दश वर्षे जनयुद्ध पनि अधर्म बिरोधी रहेको बाबुरामले दावी गरे ।

मुलुकमा संबिधान सभाको निर्बाचन नजिकिदैं गर्दा देशभित्र र देशबाहिरबाट सञ्चालित अनलाईन मिडियाकर्मीहरुले नेकपा माओबादीका अध्यक्ष प्रचण्डसंग शुक्रबार बिहान राजधानीको नयाँबजारस्थित उहाँकै निवासमा भेटवार्ता गरेका छन् ।
सौहार्द्रपूर्ण वातावरणमा भएको सो संक्षिप्त भेटवार्तामा सञ्चारकर्मीहरुले राखेका जिज्ञासालाई मेटाउदैं अध्यक्ष प्रचण्डले मुलुकभरी माओबादीको पक्षमा उर्लेको जनलहरबाट अत्तालिएर धनगढीमा रहेका एमाले महासचिव माधवकुमार नेपालले अहिले आएर लगातार फोन गरेर तालमेलको लागि प्रस्ताव गरिरहेको बताउनुभयो । सो सम्बन्धमा आजै महासचिव नेपालसंग उताबाट फ़र्कनेबित्तिकै भेटवार्ता गरी १० स्थान सम्म तालमेलको संभावना हुनसक्ने उहाँले खुलासा गर्नुभयो ।

सो अवसरमा अध्यक्ष प्रचण्डले देशभरी माओबादीको पक्षमा जनमत बढ्दै गईरहेको देखेर केही मिडियाहरुले निर्बाचनको बेलामा आफ़्नो पार्टीबिरुद्ध नकारात्मक भ्रम फैलाउन लागिपरेको आरोप समेत लगाउनुभयो । निर्बाचनका सन्दर्भमा सुरक्षाको स्थितिका सम्बन्धमा राखिएको जिज्ञासामा अध्यक्ष प्रचण्डले माओबादीको बिजय देख्न नचाहने देशीबिदेशी शक्तिहरुले एक खालको अप्रिय घटना घटाएर सकेसम्म यो निर्बाचन हुन नदिने भरमग्धूर प्रयासमा लागिरहेकै छन् तर यहाँसम्म आउँदा के देखिन्छ भने अब केही गर्न नसकिने भयो भनेर तीनीहरुको मनोबल गिरेको, छटपटिएको, आत्तिएको र हतास मनस्थितिमा पुगेको देखिन्छ । यसको मतलव यो होईन कि अबको बाँकी एक दुई दिनभित्र ती प्रतिक्रियाबादीहरुबाट केही हुन सक्दैन । ढुक्क हुने स्थिति नभएपनि ती प्रतिक्रियाबादी शक्तिहरुले राजाले अन्तिम घडिसम्म केही न केही गर्ने र त्यसपछि उनीहरुको दिन आउने आशा पालेर बसेकाहरु पनि अब निराश हुँदैं माओबादी, कांग्रेस या एमालेतिर लाग्नेक्रम शुरु भएको छ ।

आसन्न संबिधान सभाको पूर्व सन्ध्यामा राजा ज्ञानेन्द्रको संबोधन आउने चर्चा आईरहेको बारेमा राखिएको जिज्ञासामा अध्यक्ष प्रचण्डले अगाडि भन्नुभयो – निर्बाचनमा माहौल अर्को बनाउने अभिप्रायले सकारात्मक सम्बोधन आउन लागेको हो भने एउटा कुरा तर नकारात्मक बक्तब्य आयो भने त झन राजा ज्ञानेन्द्रप्रति नेपाली जनताको झन घृणा जाग्ने छ जसले गर्दा राजा आफै पूरै बढारिएर जानेछन । राजाको बक्तब्य आईहाल्यो भने त्यो कस्तो खालको आउँछ त्यही अनुसार हाम्रो पनि संगसंगै आउने छ, उहांको कथन थियो ।

चुनावी अभियानको लामो तिक्कता र दुश्मनीपूर्ण अभिव्यक्तिको श्रृंखला नटुट्दै नेकपा माओवादीका अध्यक्ष प्रचण्ड आज अचानक एमाले महासचिव माधवकुमार नेपालको निवास कोटेश्वरमा पुग्नुभएको छ । एमाले महासचिव माधव नेपालसँगको भेटघाटको सुरुमै प्रचण्डले आफ्ना कार्यकर्ताबाट भएको ज्यादतीको छानविन गर्ने र कारवाही गर्ने बताएर कुराकानीको वातावरणलाई सहज बनाउनुभएको थियो ।

कुराकानीको क्रममा नेकपा एमालेका महासचिव माधवकुमार नेपाल र माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डबीच संविधानसभाको चुनावमा दुइ पार्टीबीच तालमेल गर्ने विषयमा गम्भीर छलफल भएको थियो ।

भेटवार्तामा चुनावमा दुइ पार्टीबीचको चुनावी तालमेलको विषयमा र सात राजनीतिक पार्टीहरुको बीचमा समेत चुनावी तालमेल गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो । यस विषयमा भोलि नै प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालासँग माधव नेपाल र प्रचण्डले भेट गर्ने र तालमेलको सम्बन्धमा निर्णायक वार्ता गर्ने सहमति समेत भएको छ ।

दुइ नेताको छलफलका क्रममा नेकपा एमालेका महासचिव माधवकुमार नेपालले आपसी असमझदारी हटाइ स्वस्थ प्रतिस्पर्धाबाट चुनावमा जानुपर्ने बताउनुभएको थियो । त्यस्तै माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डले दुइ पार्टीबीचका कार्यकर्ताबीच झडप भएका घटनालाई नजिकबाट पहिल्याएर दोषीलाई कारवाही गर्ने बताउनुभयो । नेकपा एमाले र माओवादीबीच चुनावी अभियानका क्रममा विभिन्न आरोप प्रत्यारोप एवंम् झडप बढी रहेकै बेला तालमेलको बारेमा छलफल भएपछि चुनावमा झडप कम हुने आशा पलाएको छ ।

संविधानसभा निर्वाचनको प्रचारप्रसारको लागि निर्वाचन आयोगले विभिन्न जिल्लामा विशेष कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ । निर्वाचन स्वतन्त्र, निष्पक्ष र सुरक्षितरुपमा सम्पन्न गर्न सुरक्षा निकायलाई विशेष रुपले तैनाथ गरिएको र त्यसले उम्मेदवारदेखि मतदातासम्मलाई सुरक्षा दिने बताइएको छ ।

नेपालको इतिहासमा पहिलोपटक हुन गइरहेको संविधानसभा निर्वाचनको तयारीमा डोटीका सबै दल र नागरिक समाज त्यसको तयारीमा लागेका छन्।जिल्लाभर सुरक्षा अवस्था कडा पारिने, जनचेतना अभियान सुरु गर्नेदेखि जिल्लामा निर्वाचन शान्तिपूर्णढङ्गले सम्पन्न गर्न मदिराको बिक्री वितरणमा रोक लगाउनेजस्ता कार्य भइरहेका छन् ।

संविधानसभा सदस्य निर्वाचनको तयारीको सिलसिलामा सिलगढीमा आयोजित अभिमुखीकरण तथा अन्तरक्रिया कार्यक्रम सम्पन्न भयो । निर्वाचन आयोग र जिल्ला निर्वाचन कार्यालय डोटीद्वारा आयोजित कार्यक्रममा डोटीका मुख्य निर्वाचन अधिकृत, राजनीतिक दलबाट चुनावमा उम्मेदवारी दिएका उम्मेदवार, सुरक्षा निकायका प्रमुख, सञ्चारकर्मी, कानुन व्यवसायी र कार्यालयका प्रमुखलगायतको सहभागिता थियो ।

उता झापामा उम्मेदवारहरु उत्साहका साथ आ-आफ्ना क्षेत्रका जनताको घरदैलोमा पुग्न थालेका छन् । नेपालको राजनीतिमा बलियो पकड राखेका झापाली नेताहरुले यसपल्टको निर्वाचन संसदीय निर्वाचन नभएको र त्योभन्दा पनि महत्वपूर्ण जनताको भाग्यको फैसला गर्नका लागि संविधानसभा सदस्यको निर्वाचन भइरहेको भनेर मतदातासँग मत मागी रहेका छन् । संविधानसभा सदस्य पद निर्वाचनका लागि झापाका सातवटै क्षेत्रबाट १०८ जना चुनावी मैदानमा ल्याएका छन् ।

संविधानसभा निर्वाचन सफल बनाउन सप्तरी जिल्लामा मदिरा सेवन र बेचबिखनमा नियन्त्रण गर्ने निर्णय प्रशासनले गरेको छ । स्थानीय प्रशासनका प्रमुख, नागरिक समाज, राजनीतिक दल, सञ्चारकर्मी र मानवअधिकारकर्मीको बैठकले संविधानसभालाई ध्यानमा राखेर सो कार्य नियन्त्रण गर्ने निर्णय गरेको हो । निर्वाचन सफल बनाउन निर्वाचन आयोगद्वारा लागु गरिएको आचारसंहिताअनुसार जिल्लालाई मदिरा नियन्त्रणका लागि बेलुका ८ बजेदेखि मदिरा बेचबिखन र सेवन गर्न नपाउने निर्णय गरिएको जानकारी सप्तरीका प्रमुख जिल्ला अधिकृत सीताराम पोखरेलले दिनुभयो ।

दाङमा आयोजित अन्तरक्रियामा बोल्ने वक्ताहरुले आसन्न संविधानसभा निर्वाचन स्वतन्त्र, निष्पक्ष बनाउन तथा चुनावमा मतदान गर्ने वातावरण सहज बनाउनुपर्नेमा जोड दिएका छन् । नेपाली काङ्ग्रेसका केन्दीय सदस्य बलदेव शर्मा मज्गैयाले संविधानसभा निर्वाचनपछि नेपालको नयाँ स्वरुप कोरिने र त्यसमा आफ्नो अस्तित्व गुम्ने डरले केही तत्वहरु चुनावको विरोधी भएर आउन सक्ने हुनाले त्यसलाई सहज पार्न राजनीतिक दल र नागरिक समाज सक्रिय भएर लाग्न आग्रह गर्नुभयो ।

चितवनमा आयोजित निर्वाचन आचारसंहिता समीक्षा विषयक अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रममा निर्वाचन आयोगले संविधानसभा निर्वाचन सदस्य आचारसंहिता २०६४ जारी गरिसकेपछि सरोकारवालाबीच त्यसको पालनाको विषय गम्भीर भएको चर्चा चलेको छ । कार्यक्रममा जिल्ला न्यायाधीश तथा मुख्य निर्वाचन अधिकृत चितवनका हरिकुमार पोखरेलले राजनीतिक दलहरुले अझै आचारसंहिताको पूर्ण पालना नभएको बताउनुभयो। कार्यक्रममा चितवनका प्रमुख जिल्ला अधिकारी रत्नराज पाण्डे, अनमिन चितवन जिल्ला सल्लाहकार पुष्णा दिसानायक लगायतले निर्वाचन निस्पक्ष वनाउन जोड दिनुभएको थियो ।

बैतडीको सदरमुकाम गोठालापानीमा सम्पन्न नेपाली काङ्ग्रेसको चुनावीसभामा नेविसङ्घका केन्दीय अध्यक्ष प्रदीप पौडेलले संविधानसभामा माओवादी र नेकपा एमालेले जितेमा नेपाली जनतामाथि अधिनायकतत्व लादिने दावी गर्नुभयो । नेपाली कांग्रेसका केहि नेताहरुले कांग्रेस बामपन्थीको एजेण्डामा फसेको आरोप लगाइरहेका समयमा उपसभापति प्रकाशमान सिंहले भने कांग्रेस बामपन्थीको एजेण्डामा पुगेको नभई बामपन्थीहरु लोकतान्त्रीक पद्दती स्विकार गरेर कांग्रेसको एजेण्डामा आएको दावि गर्नुभएको छ । लोकतान्त्रीक बौद्धीक समुहले राजधानीमा आयोजना गरेको उपत्यकाबाट नेपाली कांग्रेको प्रतिनीधित्व गर्ने उम्मेदवारहरुको परिचयात्मक कार्यक्रममा बोल्दै सो कुरा बताउनुभएको हो ।

निर्वाचन क्षेत्र नम्बर १ मा नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवार समेत रहनुभएका उपसभापति सिंहले बामपन्थीहरुको सिद्धान्त नै एकदलियता भएको तर अहिले नेपालका सवै बाम पार्टीहरुले त्यागेको बताउनुभयो । २०४६ सालदेखि नै नेपालका बामपन्थीहरुले लोकतान्त्रीक पद्धती स्विकार गरेर नेपाली कांग्रेसको एजेण्डामा आएको उहाँको दावि थियो ।

सोही कार्यक्रममा कांग्रेस केन्द्रिय सदस्य एंव क्षेत्र नम्बर ५ का उम्मेदवार नरहरी आचार्यले संविधान सभाको एजेण्डा उठान गर्ने कांग्रेसले संविधान सभा मार्फत नयाँ संविधान बनाउन पाउनुपर्ने जिकिर गर्नुभयो । सो कार्यक्रममा उपत्यकाका तिनै जिल्लाका कांग्रेसको तर्फबाट संविधान सभाका लागि उम्मेदवार बनेका उम्मेदवारहरुले लोकतान्त्रीक संविधान निर्माणका लागि नेपाली कांग्रेसलाई मतदान गर्न आग्रह गरेका थिए ।