के गर्दै छ गांउ सेवा परिवार ?
२०४१ सालमा जिल्ला प्रशासन कार्यालय स्यागंजामा विधिवत दर्ता भएर आफ्ना क्रियाकलाप अगाडी वढाएको गांउ सेवा परिवार हालमा के गर्दै छ । त्यस क्षैत्रका धेरैको चासो हुन सक्दछ । त्यसैले गांउसेवा परिवारका गतिविधी र त्यसको हालको अवस्थाको वारेमा थोरै भएपनि जानकारी दिने उद्देश्यले यो सामाग्री विर्घा व्लगमा प्रकाशीत गरिएको छ । गांउवाट धेरै टाढा रहेका तर गांउलाइ भुल्न नसक्ने उत्साही युवावयको प्रयासमा गांउ सेवा परिवारको स्थापना भएको थियो । यस खालको प्रयास स्यागंजाकालागि नौलो थियो भने देशभरका लागि दोश्रो प्रयास थियो । तनंहुका भिमवहादुर अधिकारीको पहलमा त्यस अघि गांउ सेवा कोष नामक यस्तै प्रक्रृतिको संस्था जिल्ला प्रशासन कार्यालय तनंहुमा दर्ता गरिएको थियो । मुलुकमै यस प्रकारको दोश्रो संथाको रुपमा गांउ सेवा परिवार उदाएको थियो । खासगरी आलमदेवी, विर्घा र श्रीकृष्ण गन्डकी क्षेत्रको सामुहिक विकास गर्ने उद्देश्यले खुलेको यो सस्था विशुद्ध गैरराजनैतिक चरित्रको थियो र छ । यसको प्रधान कार्यालय काठमाण्डौ र स्थानीय कार्यालय विर्घामा रहेको छ । स्थानीय समितिले केन्द्रीय समितिको मातहतमा रहेर काम गर्नु पर्ने यसको विधानमा उल्लेख छ । खास गरेर गांउको विकासमा चासो राख्नेहरुकोसाझा चौतारी वनेको परिवारले स्थापनाका धेरै वर्षसम्म गांउको विकासमा विभिन्न सरकारी तथा गैरसरकारी संस्थाको पहल र सहयोगमा उल्लेख्य काम पनि गरेको थियो । मौला कइन्डाडा खानेपानी योजना, कारिकोट लसर्घावेसी खानेपानी आयोजना , विद्यार्थी छात्रवृति कार्यक्रम लगायत अनेक शिक्षा तथा विकासमुलक कार्यक्रम परिवारले सम्पन्न गरेको छ । विगतमा शंकर पान्डे संस्थापक अध्यक्ष, अनन्तराज पान्डे, आत्माराम पान्डे, चन्द्रकान्त पान्डे, पुरुषोत्तम पान्डे लगायतले यसमा नेतृत्वदायी भूमिका दिइसक्नु भएको छ । यसले राजधानीमा वस्ने स्यागंजा र खासगरी स्यागंजाको पश्चिम क्षेत्रका वासिन्दाबीच भेटघाट, अनतर्क्रृया र छलफल गर्ने साझा चौतारीको भूमिका पनि निर्वाह गरेको थियो । विभिन्न औपचारिक कार्यक्रमका अलावा वनभोज लगायतका अनौपचारिक कार्यक्रम समेत सम्पन्न गरेको परिवार हालका दिनमा ओझेलमा पर्दै गएको कुरा सवैले स्विकारेको तितो यथार्थ हो । हाल परिवारमा खड्क वहादुर राना अध्यक्ष, रामप्रसाद न्यौपाने उपाध्यक्ष, डा. धनवहादुर राना महासचिव, टोकराज पान्डे सचिव र शेरजंग राना कोषाध्यक्ष रहनु भएको छ । यसैगरी सदस्यहरुमा प्रभा पान्डे, दामोदर पान्डे, ठानेश्वर पान्डे, लेखनाथ न्यौपाने, मोहन न्यौपाने र यज्ञमूर्ती पान्डे रहनु भएको छ । अघिल्लो सालको पुनर्गठित यस कार्यसमितिले परिवारको विकासमा खासै केही गर्न नसकेको तितो यथार्थ यहाहरुलाइ सुनाउनु पर्दा जिम्मेवार पदाधिकारीको हैशीयतले मपनि लज्जीत भएको छु । आर्थिक वर्ष २०६३- २०६४ देखिको लेखापरिक्षण हुन नसक्नु, २०६४ पछि संस्था को दर्ता नविकरण हुन नसक्नु र वाणिज्य वैंकको खातामा रहेको रकम हालसाविक नहुनु संस्थाको ठुलो चूनौतिको रुपमा रहेको छ । विगतको कार्यसमितिवाट कागजात हस्तान्तरणमा ढिलाइ , वर्तमान कार्य समितिका पदाधिकारिको व्यस्तता र आम परिवरका सदस्यको वेवास्ताका कारण गौरवमय इतिहास वोकेको परिवारको यो दुर्दसा आइलागेको हो । वाटोमा भेट्दा संचोविसन्चो सोधै जस्तै परिवारको वारेमा सोध्ने एकाध विर्घेली वाहेक यसमा अरु कसैले चासो दिएको पाइएन । विगत ३ वर्ष देखिको पोष्ट वक्स आफ्नो खल्तीको पैसाले नविकरण गर्नु वाहेक मेरो पनि परिवारप्रति ठुलो लगानी छैन । फेरी पोष्ट वक्स नविकरणको वेला आएको छ । यसमा कसैको चासो छैन । कार्य समितिका महासचिव डा. राना केही महिनाकालागि यूरोपको भ्रमणमा हुनुहुन्छ । लामो समयदेखि कार्य समितिको वैठक वस्न सकेको छैन । संस्था दर्ता नविकरण नहुदा परिवारको वैधानिकता गुम्ने खतरा देखिएको छ । यस्तो चरम कठिनाइका बीचपनि परिवारले केही गर्ला भन्ने झिनो आशा परिवारका साधारण सदस्यमा भने अवस्य छ । परिवारको भविष्य भनेकै तपाइ तमाम साधारण सदस्यको आशा हो । यसलाइ केही गराउन तपाइ हाम्रा दवाव सहायक हुन सक्छन । सकिन्छ केही गरौ सकिदैन दवाव त पुर्याउ । परिवारको हित चाहनेले चुप लागेर वस्ने अवस्था छैन । यसकालागि तपाइ सवैको सहयोग, चासो र खवरदारीको जरुरत छ । गांउ सेवा परिवारलाइ अस्ताउन नदिन के गर्न सकिन्छ तंपाइसंग भएका सुझाव, धारणा वा प्रतिक्रीया कमेन्ट वस्कमा पठाउनु होला । आगे तपांइको जिम्मा ।