नेपालको सवै भन्दा ठूलो जलविद्युत परियोजनाको कालिगण्डकी "ए’ विभाग निर्माणका समयमा अति प्रभावित क्षेत्र स्याङ्जाको चण्डीभाज्याङ् गाउँ विकास समितिमा अहिले सम्म विजुली बल्न सकेको छैन् । कालिगण्डकी "ए’ जलविद्युत विभागवाट करिव दश किलोमिटरको दुरीमा रहेको उक्त गाउँ विकास समितिका सर्वसाधरण जनता बत्ति मुनिको अध्यारोमा भएर बस्न बाध्य भएका छन् ।
कसैले चासो नदेखाउदा अयन्त्र वोलेको विजुली टुलु टुलु हेरेर वस्न वाध्य भएको गुनासो गर्नु हुन्छ स्थानिय समाजसेवी लक्ष्मण प्रसाद पाण्डे उहाँले सवै राजनैतिक दलदेखि जिल्ला विकास समिति लगाएतका ठाँउमा पुगेर विद्युत सेवाको माग गर्दा समेत कसैले चासो नदेखाएको बताउनुभयो ।

कारिकोट चण्डी भाज्याङ् गाउँ विकास समितिका सात सय घरपरिवारका करिव ५ हजार जनसंख्या अध्यारोमा वस्न वाध्य भएका हुन् । एक्काईसौ सताव्दीमा पनि घर आगन मै रहेको विजुली हेरेर वस्न वाध्य छौ भन्छन स्थानिय पिउघा निम्न माध्याकि विद्यालयका कक्षा ८ मा अध्यनरत थानेस्वर कोईराला । कोईराला भन्छन् सम्वन्धीत पक्षले वेलैमा ध्यान दिएमा विभिन्न क्षेत्रवाट अगाडि वढ्न सकिने छ ।

तिहारको समाप्तिसंगै यस वर्षका ठुला चाडहरु सकिएका छन । अवका माघेसंक्रान्ति र हरिशयनी एकादशीले ठुला चाडको प्रतिनिधित्व गर्दैनन । तिहार अपेक्षाकृत राम्रै र रमाइलै रह्यो । देशमा शान्ति छाएको समयमा चाडवाडहरु रमाइलै रहन्छन । यद्यपि माओवदी हठ र दलहरुको अकर्मन्यताले छाइसकेका खुशीहरु धुमिल हुदै गइरहेका छन । मुलुक शान्तिमा उन्मत्त हास्छ । नेपाली मन न पर्यो खुशी हुनलाइ केको आइतवार । सिम्प्लसिटिकालागि त नेपालै जाति यार पल पल मिस गरीरहेको छु । हिजो टीका सकेर तास खेल्नै लाग्दा अष्टे्लीयामा रहेका मित्र अश्विनले फोन गरेर भने ।

तिहार मेरा लागि रमाइलो चाड हो । दशैमा खानापानका कारणले कहिले कांही म दिक्दार पनि हुने गरेको छु । आफु परियो पुर्ण शाकाहारी दशैमा जताततै वली र मासु । खानेवेलामा दुध र भात मात्रै खाएरपनि सुतेको अनुभव छ मसंग । तिहारमा त रोटी, सेल, मिठाइ, फलफुल र मशलाका कारण हामीजस्ता शाकाहारीलाइपनि रमाइलै हुन्छ । हिजोमात्रै नेपाली महावाणिज्य दुतावास अलिपुर कलकत्तामा रहेकी मेरी दिदी नेपाल फर्कनु भयो । दिदी फरएपछि तिहारको टीका रमाइलो हुनु स्वभाविकै हो । विहान दिदीको घर ववरमहलमा गएर टीका लगायौ , तास खेल्यौ ।

दशैमा दशहजार जितेर फुर्केको म तिहारमा तीसहजार जित्ने टार्गेट वनाएको थिंए तर त्यो मात्र पांच हजारमा सिमित भयो । एक महिना अघिदेखि तिहारको वाहनामा तासका खाल जमाएका हामी तिहारको मेसोमा फुल नाइटपनि चलायौ । खैर तिहार रमाइलो भयो यसैमा शन्तोष छ ।  भाइ विजय, दाइ मिस गरीरहेको छु भन्दै थियो । मैले पो कंहा नगरेको  हो र । आफ्नै घरआंगनमा जस्तो रमाइलो अन्त कंहा हुदो रहेछ र । यो काठमाण्डु मलाइ हर कुरामा कृतिम लाग्छ । तर के गर्नु कामकाजी भएपछि छोड्न नमिल्ने रहेछ । खैर तिहार रमाइलो रहेको सुचना दिन पाउदा म तपाइहरुसंगै वसेजस्तो अनुभव लिइरहेको छु । विजुली पत्र भेज्दै गर्नु होला ।

नेपाली कांग्रेसका सभापति तथा पूर्व प्रधानमन्त्री गिरिजाप्रसाद कोइरालाले माओवादीले सहमति र सहकार्यको राजनिति तोडेको आरोप लगाउनु भएको छ । उहाँले नयाँ संविधान निमार्ण प्रक्रियामा नेपाली कांग्रेस सक्रिय भएर लाग्ने तर माओवादीका गलत प्रक्रियाको भण्डाफोर गर्ने बताउनु भयो ।

प्रेस यूनियन पर्साले आज विरगञ्जमा गरेको पत्रकार सम्मेलनमा कांग्रेस सभापति कोइरालले जानाकारी दिनुभयो । कांग्रसको जागरण अभियान अर्न्तगत विरगञ्ज पुग्नु भएका कोइरालाले भारत र चीनले नयाँ संविधान समयमा नै निमार्ण गर्ने र्सतमा भारत र चीनलले प्रचण्ड सरकारलाई सहयोग गरेको पनि बताउनु भयो । उहाँले भन्नु भयो भारत र चीन लागतय छिमिकीहरुले नयाँ संविधान समयमा नै बनाउने र्सतमा विभिन्न् मूलुकले सहयोग गरेका हुन तर त्यो माओवादीले विर्सिदै गएको छ ।

उहाँले संविधान बनाउन माओवादी जिम्मेवार नभएको पनि आरोप लगाउनु भयो । सभापति कोइरालाले संविधान बनाउने काम सफल बनाएर कागं्रेसले अर्को इतिहास रच्ने दाबी गर्नुभयो ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा पेट्रोलियम पदार्थको घट्दो मूल्यका कारण नेपाल आयल निगमले आइतबारदेखि लागू हुने गरी पेट्रोल र हवाई इन्धनको मूल्य घटाउने निर्णयगरेको छ। गत अक्टोबर १६ को मूल्यसूचीअनुसार निगमलाई पेट्रोलमा प्रतिलिटर १६ रुपियाँ ६७ पैसा र हवाई इन्धनमा २८ रुपियाँ नाफा रहेको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा अहिले पनि लगातार कच्चा तेलको मूल्य घटिरहेका कारण निगमले एकातिर सरकारी र अर्कातिर उपभोक्ताको समेत दबाबका कारण मूल्य केही घटाएको हो।
निगम सञ्चालक समितिको शनिबार बसेको आपत्कालीन बैठकले पेट्रोलमा ५ रुपियाँ घटाएर काठमाडौंमा प्रतिलिटर खुद्रा मूल्य ९५ रुपियाँ कायम गरेको छ भने हवाई इन्धनमा अन्तर्राष्ट्रिय उडानतर्फप्रतिकिलोलिटरमा १ सय डलर मूल्य घटाएर प्रतिकिलोलिटर १ हजार ४ सय डलर कायम गरिएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय उडानतर्फो हवाई इन्धनको मूल्य छिमेकी मुलुक भारतको कोलकातामा १ हजार १० डलर रहेको छ।डिजलमा भने विगतमा कायम गरिएको दोहोरो मूल्यलाई हटाएर प्रतिलिटर ७० रुपियाँ कायम गरिएको छ। विगतमा डिजलको मूल्य प्रतिलिटर ७० रुपियाँ नै भए पनि खुला बजारको नाम दिएर निगमले ८० रुपियाँमा समेत बिक्री गरेको थियो। आइतबारदेखि डिजलको दोहोरो मूल्य कटौती गरेर एउटै मूल्य कायम गरिएको छ।
अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्य आउँदो डिसेम्बर महिनाको डेलिभरीको लागि यतिखेर ६२ डलरमा झरेको छ। वाणिज्य तथा आपूर्तिमन्त्री राजेन्द्र महतोका अनुसार पेट्रोलमा घटाइएको मूल्यपछि अझै पनि निगमलाई प्रतिलिटरमा १२ रुपियाँ नाफा रहेको छ। तर उहाँले पेट्रोल र हवाई इन्धनको मूल्य घटाउँदा पनि निगमलाई अझै नाफाको स्थिति रहेको उल्लेख गर्नुभयो।
आउँदो नोभेम्बर १ मा इन्डियन आयल निगमबाट नयाँ मूल्यसूची आउँदा सबै किसिमका पेट्रोलियम पदार्थहरू -डिजेल, ग्यास, मट्टीतेल, पेट्रोल र हवाई इन्धन) को अझै भारी मात्रामा घट्ने सम्भावना रहेको छ। निगमले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा मूल्य घटेको अवसर छोपेर अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा घटेको अवस्थामा घट्ने बढेको अवस्थामा बढ्ने संयन्त्र निर्माण गर्ने तयारी गरिरहेको छ।
निगमका कार्यकारी निर्देशक दिगम्बर झाका अनुसार नयाँ मूल्य आएपछि खाना पकाउने ग्यासको मूल्यसमेत समायोजन गरिनेछ। गत अक्टोबर १ को मूल्यअनुसार निगमलाई खाना पकाउने ग्यासमा प्रतिसिलिन्डर ३ सय ४७ रुपियाँ नोक्सानी छ।

 चिरा चिरामा विभाजन भएको सद्भावना आनन्दीदेवी फेरी फुटेको छ । दुइओटा समूहमा विभाजन भएको सद्भावनाका दुइसमुहका छुट्टा छुट्टै अधिवेसन शुरु भएपछि सद्भावना फेरी फुटेको हो । सद्भावना गुप्ता समुहको पाँचौ राष्ट्रिय महाधिवेसनको सुरुवातसँगै पार्टी फुटको संघारमा पुगेको हो । सद्भावना गुप्ता समूहको पाँचौ राष्ट्रिय अधिवेशन तीनदिनसम्म चल्नेगरी आदेखि भैरहवामा शुरु हुँदैछ ।

आजदेखि ३ दिनसम्म चल्ने महाधिवेसनले पार्टीको नयाँ नेतृत्व चयन गर्नेछ । महाधिवेसनको उद्घाटन कार्यवाहक अध्यक्ष श्यामसुन्दर गुप्ताले गर्नुहुनेछ । गुप्ताले २१ मध्ये १७ जना केन्द्रीय सदस्य आफु सँग रहेकोले आफ्नो समुह नै आधिकारीक भृको दावी गर्नु भएको छ । उहाँले आनन्दी देवी अध्यक्ष रहेको समुहले गरेको अधिवेसनले वैधानिकता नपाउने बताउनु भयो ।

 उता १ गते शुरु भएको आन्दीदेवी समुहको महाधिवेसन नयाँ नेतृत्व चयन गर्दै आजै जनकपुरमा सकिन भएको छ । आनन्दीदेवी समुहले पनि आफ्नो समुह नै आधिकारीक रहेको र निर्वाचन आयोगले पनि आफुलाई आधिकारीकता दिएको दावी गरेको छ ।

इन्द्रजात्रा मनाउनका लागि सरकारले सुविधा कटौती गरेको भन्ने विषयले यतिखेर उग्र रुप लिएको छ । स्थानीयबासीले अहिले बसन्तपुर र न्यूरोड क्षेत्रमा प्रदर्शन गरिरहेका छन् । हिजोदेखि उत्पन्न विवादका कारण इन्द्रजात्राको अवसरमा बसन्तपुरमा ठड्याइएको लिंगो पनि साइतमा ढाल्न सकिएको थिएन ।

केही समय अघिदेखि स्थानीय वासी र प्रशासनबीच बार्ताको प्रयास भइरहेको छ । उता, बजेटमा गुठी, बलीलगायत विभिन्न सांस्कृतिक कार्यक्रमका लागि छुट्याइदै आएको रकम काटेपछि सरकारका वरिष्ठ मन्त्रीहरुबीच भनाभन भएको छ । आज प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाललाई अमेरिका प्रस्थानका लागि बिदाई गर्न त्रिभुवन अन्तराष्ट्रिय विमानस्थल पुगेका उपप्रधानमन्त्री तथा गृहमन्त्री वामदेव गौतम र अर्थमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईबीच भनाभन समेत भएको छ ।

अर्थमन्त्री डा‍. भट्टराईले आफूविरुद्ध आन्दोलन उठाएको आरोप गृहमन्त्रीलाई लगाएपछि गौतमले सांस्कृति कार्यक्रमलाई विगतमा रकम छुट्याइने गरिएकोमा यसपालि किन रकम काट्नुभयो भनी प्रश्न गर्नुभएको थियो । भट्टराईले आक्रोशित हुदै मेरो कामभित्र तपाईं किन असर पुर्याउनुहुन्छ भनी प्रतिप्रश्न गर्नुभएको थियो । गौतममाथि आन्दोलन उठाएको आरोप समेत भट्टराईले लगाउनुभएको थियो ।

भट्टराइले गौतमलाई ‘मेरोविरुद्ध किन मान्छे उठाउनुहुन्छ ?’ भनी प्रश्न गर्नुभएको थियो । भट्टराइको जवाफमा गौतमले सांस्कृतिक समारोहहरुलाई दिइदै आएको रकम काट्न नहुने भन्दै सो कार्यक्रमको लागि आफ्नो मन्त्रालयले रकम दिने निर्णय गरेको बताउनुभएको थियो । गौतमले बजेट दिन कञ्जुस्याई गर्ने अनि ठूलो कुरा गर्ने भनेर भट्टराइविरुद्ध आक्रोश समेत पोख्नुभएको थियो । उक्त अवसरमा गृहमन्त्री गौतमले कानुन र अधिकारविपरितको काम र्गन कसैलाई छूट नदिने चेतावनी समेत भट्टराइलाई दिनुभएको थियो ।

युगान्डाका एक वरिष्ठ मन्त्रीले महिलाले लगाउने मिनिस्कर्टमाथि प्रतिबन्ध लगाइनुपर्ने धारणा सार्बजनिक गरेका छन् । मिनिस्कर्ट लगाएका महिलाले गर्दा ड्राइभरको ध्यान भंग भई ट्राफिक दुर्घटना बढाएकाले प्रतिबन्ध लगाइनुपर्ने उनको जिकिर छ ।

 ’मिनिस्कर्ट लगाउनु सडकमा नांगै हिँड्नुजस्तै हो,’ कम्पालामा पत्रकारहरूसँग कुराकानी गर्दै मन्त्री साबा बुटुरोले भने ‘मिनिस्कर्टले गर्दा नै तपाईं दुर्घटनाको कारण बन्न सक्नुहुन्छ, किनभने हाम्रा केही मानिसहरू कमजोर मानसिकताका छन्,’ उनले भने । सञ्चारकर्मीहरूले मन्त्रीको भनाइ निकै हाँसो उठ्तो भएको बताएका छन् । मिनिस्कर्ट लगाउनु ‘कानुन उल्लंघन’ गरिएको मानिने र युगान्डाको कानुनअनुसार उनीहरू दण्डनीय हुने ब्रुटोको भनाइ छ ।

‘यदि तपाईंले कुनै नांगो मान्छे देख्नुभयो भने त्यसैको मेकअपबारे सोच्न थाल्नुहुन्छ र बहकिनुहुन्छ, जसलेगर्दा ट्राफ़िक दुर्घटना हुन पुग्दछ, उनी भन्छन् ।

प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले नेपालको शान्ति प्रक्रिया गन्तव्यमै पुर्‍याएर छाड्ने दृढता व्यक्त गरेका छने । ३१ भदौमा इन्डिया इन्टरनेशनल सेन्टरद्वारा नयां दिल्लीमा भारतका बौद्धिकवर्गलाई विशेष सम्बोधन गर्दै उनले शान्ति प्रक्रियामा चुनौती बांकी भएपनि पार गरेरै छाड्ने बताए ।

१२ बुंदे समझदारी हुदै आफूहरु संविधान निर्माण प्रक्रियासम्म आइपुगेको बताउदै त्यसमा भारतको सहयोगका लागि धन्यवाद दिए । भारतीय बौद्धिक समुदायबाट संविधान निर्माणमा सहयोगको आशा व्यक्त गरे । आफू विगतमा गरेको प्रतिवद्धता पूरा गर्न सधै अग्रसर हुदै आएको बताए । नेपाल र भारतबीचको सम्बन्धलाई नयां शिराबाट अगाडि बढाउन आफू सक्रिय भएको बताए । बहुदलीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रप्रति कुनै शंका नगर्न आग्रह गरे । नेपाल आर्थिक क्रान्तिको बाटोमा लागेको उनको भनाई थियो ।

कान्तिपुर फुट्छ फुट्छ, फुट्नै लाग्यो भन्ने खबरहरु आएको धेरै भयो । तर फुटिसकेको भने थिएन । अब  भने देशकै सबैभन्दा ठुलो सञ्चार ग्रिह औपचारिकरुपमै फुटेको छ ।
कान्तिपुरमा कैलाश सिरोहिया र हेमराज ज्ञवाली दुइ प्रमुख साझेदार थिए । सिरोहिया भारतिय मुलका ब्यापारी हुन भने ज्ञावाली नेपालगञ्ज मुल घर भएका जमिन्दार । यि दुबैबिच लामै समयदेखि मन मुटाव भएको हो । अनि गत साल त्यो मनमुटाब निकै चुलिएको थियो । कर्मचारीहरुले दुबै पक्षलाई चर्को दबाब दिएर मिलाउँदै आएका थिए । तर मन फुटेपछि के सम्भव हुन्थ्यो । ठुलो सञ्चार ग्रिह भएकाले फुट्नपनि सजिलो थिएन किनकि दुइ जनामध्ये एक जनाले पुरै ब्यहोर्दा निकै महँगो पर्थ्यो । अन्तिमसम्म कोसिस गर्दापनि सकेनन कर्मचारीहरुले मिलाउन । अहिले उनीहरु फुटे ।

 पहिले ज्ञवालीले सबै लिएर सिरोहियालाई पन्छाउने रे भन्ने सुनिएको हो । अनि लौ ज्ञवालीले तिर्न नसक्ने भए रे भन्ने सुनियो । यो सत्य नै रहेछ । अब अन्तत: कान्तिपुर कैलाश सिरोहिलाले लिने भएका रहेछन । कान्तिपुरमा कार्यरत एक पत्रकारले दिएको जानकारी अनुसार उनले हेमराज ज्ञवालीलाई ७५ करोड दिने मञ्जुरी भएको छ । त्यो रकम दुइ हप्ता भित्रमा दिनु पर्ने छ । सुनिए अनुसार अब ज्ञवालीहरुलेपनि अर्को सञ्चार संस्था खोल्ने सुरसारगरेका छन । उनीहरु फुटेपछि अलि तगडा पत्रकारहरुलाई फकाउने र तलब बढाएर कान्तिपुरमै टिकाउने प्रयास सिरोहिया पक्षले गरिरहेको पत्रकारहरु बताउँछन।

कान्तिपुरले देशमा गणतन्त्र स्थापनाका लागि ठुलै योगदान गरेको हो । यो फुटपछि कान्तिपुर यहि स्थितिमा रहला कि नरहला चाहिँ भन्न सकिन्न । कैलास सिरोहिया मात्रै रहँदा भारतिय लगानी रहेको भनेर पहिलेकै जस्तो सद्भाव नरहन सक्छ । अनि ज्ञवालीतिर जान सक्छ त्यो सद्भाव र ज्ञवालीहरुलेपनि कान्तिपुरमा आर्जन गरेको अनुभव र सम्पर्कले आम्दानीको स्रोत तान्न सक्ने अवस्था छ ।

उपराष्ट्रपति परमानन्द झाले हिन्दी भाषामा पद तथा गोपनीयताको सपथ खाएको बिरुद्ध सर्वोच्च अदालतमा परेको मुद्धामा अदालतले सात दिनभित्र प्रधानमन्त्री र मन्त्री परिषदको कार्यलय तथा उपराष्ट्रपतिलाई लिखित कारणसहित आउन आदेश दिएको छ ।

 साउन १३ बसेको सर्वोच्च अदालतका न्यायधिस दामोदर शर्माको एकल इजलासले राष्ट्रपतिको काम उपराष्ट्रपतिले गर्ने नदेखिएकाले उनको काम रोक्नुपर्ने आवश्यक्ता नदेखिएको पनि आदेश सुनाएको छ । उपराष्ट्रपतिले हिन्दी भाषामा सपथ खाएबिरुद्ध अधिवक्ता बालकृष्ण न्यौपानेले रिट निवेदन दिएका थिए ।