वडा दशैको शुभकामना ! शुभकामना !! शुभकामना !!

दीर्घ, शान्ति र चएन शुखले छावस
परिवार जनमा सधै सधै सुख शान्ति रहोस ।
हरपल हरक्षण परिवार एकैसाथ रहुन
नटूटॉस , नछुटॉस माया र ममता सधैलाई ।
कहिले महसुस नहोस एक्लोपन मनमा
माया छ जहा त्यहि छ जीवन ।
फुलो फलोस तिम्रो परिवार सुखमा
दु:खले कहिलै प्रवेश नपावस ।
शान्ति छावस ! शान्ति छावस !!शान्ति छावस !!
मान्यजनको आशि़सले पुरा होस कामना
दु:खका दिनले कहिलै बास नपावस तिमीमा ।

शुभकामना ! शुभकामना !! शुभकामना !!
टिका होस निधारमा, जमरा होस कानमा, सुख होस परिवारमा, शान्ती होस देशमा , दसैंमा खुशी को बास होस सत्रुको नाश होस, हरेक परिक्षा मा पास होस, सुन चांदी को रास होस हातमा , पुरा होस मनोकामना , यही छ विजया दशमी २०६६ को शुभकामना !!

दशै औपचारिक रुपमा सुरु भएको छ ।  यसै अवसरमा घरघरमा घटस्थापना गरिदै छ । यस वर्ष असोज १२ गते वडा दशै परेको छ । अवको केही दिनमा सवै नेपालीका निधारमा पहेलो जमरा र रातो टिका हुने छन । कत्तिले पिङमा झुन्डिएर धर्ति छोडेको अनुभव लिने छन । मुलुक वाहिर रहनेहरुले यस्तो अवसर नपाएपनि दशैको शुभ कामना ।

यसै अवसरमा राजधानी खाल्डोवाट वाहिरिनु पर्ने भएकाले व्लग विर्घापनि यसबीचमा अपडेट हुने छैन । संभवत असोजको दोश्रो सातावाट नियमित अपडेट हुने छ । दसैंको पहिलो दिन आश्वीन शुक्ल प्रतिपदामा वैदिकहरूले नजिकको तीर्थबाट ल्याइएको माटोमा वैदिक विधिपूर्वक पञ्चधातु एवं पञ्चपल्लव राखी जौ र मकै छरेर दुर्गा भवानीको प्रतीकका रूपमा घटस्थापना गरिन्छ । तान्त्रिक मतालम्बीहरूले भने पञ्चमकारसहित तान्त्रिक विधिले ठूलो भेगुतमा तीर्थबाट ल्याइएको बालुवा वा पांगो माटोमा जौ र मकै छरेर घटस्थापना गर्ने परम्परा छ ।

यस उपलक्षमा हनुमानढोका दरबार दसैंघरमा बिहान ८ बजेर २७ मिनेटको शुभ साइतमा घटस्थापना गरी पूजा अर्चना गरियो । यसै दिनदेखि नवमीसम्म प्रत्येक दिन बिहान सबेरै एकरएक तीर्थमा गई स्नान गरी एकरएक शक्ति पीठमा पूजा आराधना गरी नजिकको शिव लिंगलाई अर्घ दिने गरिन्छ । विजयादशमीका दिन गुह्येश्वरीस्थित शान्ति तीर्थमा स्नान गरी गुह्येश्वरी माईको पूजा अर्चना गर्ने परम्परा छ ।

(दशैको उपलक्ष्यमा विर्घा व्लगका पाठक, शुभेच्छुक र हितैषी सवैलाइ लाख शुभकामना । दशैका गतिविधीको ताजा अपडेटकालागि प्रतिक्षा गर्नु होला ।)

नेपालीको घर आगंनमा वडा दशैले पाइला टेक्नै लाग्दा तमाम देश विदेशमा रहेका दशै मनाउन पाउने र नपाउने सवै मित्रहरुको संझना एक तमास मनमा आइ रहेको छ । नेपाली मात्रको एकमात्र ठुलो चाडको कुरै ठुलो तयारी नै ठुलो र महत्व नै ठुलो ।  यसै पर्वमा वडाका अगाडी निधार थापेर आषिश लिदा वर्ष दिनलाइ पुग्ने इनर्जी पुग्दो रहेछ ।

यद्यपि जीवनका वसन्तहरुले वढोत्तरी पांउदै जांदा विगतका दशैहरु अझवढि संझन लायक वन्दा रहेछन । सानामा जस्तो दशैको मजा अहिले त केहोस र तैपनि दशै दशै नै हो यसको महत्ता उत्तिकै छ । गांउले भेट्नु, कोट जानु, फुलपातीमा वोका ढलाउनु (म शाकाहारी भएपनि वोका ढाल्नुको महत्व थोर वहुत महशुस गरेको छु ।) , घरछिमेकका इष्टमित्र भेट्नु वम्वे वाट आउने हुन या विदेशवाट, जागिरे हुन या व्यापारी सवै संग भेट्नु । सेल रोटी खानु र घर घरै आशिर्वाद थाप्दै पुग्नु , माइति वा मावली जानु दशैका हरेक पल विशेष पल हुन्छन ।

दशैले संझनाहरु त्रिव्र पार्दो रहेछ । घरी आफन्तका संझना घरी साथी भाइका त घरी घरगांउका संझनाहरु एक तमास मनमा खेलिरहेका छन । दशै एउटा त्यस्तो उत्सव हो जसले विछोडिएका आफन्तहरुको मिलन गराउछ । विर्सिएका पराइहरु आफन्त संझन्छन । टुटेका साथीहरु पुन जुट्छन ।  सम्पर्क नभएकाहरु सम्पर्कमा आउछन । संस्कृतिको यस्तो अनुपम संयोगमा पनि दुर दराजमा रहनेहरुलाइ लाग्नु दिक्क लाग्दो हो । वैसमा त स्यालपनि घोर्ले हुन्छ भने झै दंशैमा जस्तै नहुनेपनि हुने नै हुन्छ । आखिर ठुलो चाड न पर्यो ।

 सवैले संझने र मान्ने चाड भएकालेपनि दशैको महत्व गोरे वहादुर खपांगीहरुले पनि पुन स्मरण गरेका छन । सत्तावाहिरर हुदा वाहुनवादको आरोप लगाउदै दशै वहिस्कार गर्ने गोरेले राजाको मनोनित मन्त्रीमण्डलमा पाइला राख्ने ठांउ पाउने वित्तिकै दशैको वखान गाएका थिए ।  आखिर सस्तो राजनीतिकालागि दशै वहिस्कार गरेपनि मनमा वसेको त्यत्रो सांस्कृतिक चाड भुल्न विचरा सस्तो वादले कंहा सक्छ र । जतिसुकै टांढा भएपनि दशै उत्तिकै मुल्यवान छ । साउदीको धुंपमापनि नेपाली दाजुभाइ एकदिन काममा नगइ आफु आफुमा मिलेर घोर्ले खसी ठाल्ने र स्टिलकै थालमा रातो  टिका मुछेर लगाउने गर्छन । मलेसीयामा हुनेहरुले पनि एकआपसमा भेटेर घरका यादहरु ताजा वनाउछन ।

 आजभोली पढालीखा नेपाली युवाको सजिलो गन्तव्य वनेका वेलायत वा अष्टेलीयामा पनि दशै उत्तिकै चाख अनुसार गच्छे अनुसार मनाउने गरेका खवरहरु छन । महासक्ती अमेरिका वा मानव विकास सुचकांका उच्च रहेका नर्वे फिनल्यान्ड वा क्यानडामा रहने नेपालीले पनि सके जमरै राखेर नसके टिका थापेर दशैमा रमाइलो गरेका छन । कतिपय नेपाली वहुल स्थानमा त नेपाली कलाकार वोलाएर सास्कृतिक कार्यक्रम गरेर दशै मनाएको पनि पाइन्छ । खैर दशै मनाउने अवस्था,परिस्थिति अलग भएपनि यसको महत्ता गांउमा रहदा होस या शहरमा , देशमा या विदेशमा एक समान महत्व रहेको छ दशैको । 

  यी पल पल तपाइसंग अपडेट हुने रहर भएपनि मेरा लागि  प्रविधिका कारण त्यो संभव छैन । के गर्नु सके सम्म दशैका हरपलका तस्वीर तंपायहरुसंग ल्याउने चाहना छ । दशैपछि ती पल पलका तस्वीर तपाइहरुलाइ देखाउने मेरो यो उत्साहमा तंपाइको सानो कमेन्टको ठुलो भूमिका हुन्छ । मान्यवरवाट थापेको टिका र अंहिशा जस्तो त्यसैले कमेन्ट लेख्न कन्जुस्याइ नगरिदिनु होला । आगे दशैको शुभकामना ।

समुहमा टिका थापेपछि केही वर्ष अघि सामुहिक तस्वीर खिचाउदै कट्टीका युवा । यो जमघटकालागि हर दशै कुर्नु पर्छ ।

दशैको हार्दीकता मान्यवरवाट टिका र आषिश लिदाको क्षण। भावना, आत्मियता र सस्कृतिको अनुपम संगम । 

 स्वर: नारायण गोपाल
विछोडको पिडा नसकी खप्न दशैको वेलामा

तिमिलाइ भेट्न आउदैछु फर्की रमाइलो गांउमा !

डांडा छ साक्षी त्यही दिन र राति निद छैन आंखामा
मनको कुरो वुझदैन कोही पहाडी पखामा !
तिमै लागि चुरा धागो मायाको चिनो लिएर
मीठा मिठा कुरा जति मनमा साचेर !
डांफे चरी झै म वेग मारी झुल्कीउला सामुमा
तिमीलाइ भेट्न आउदैछु फर्की रमाइलो गांउमा !
दुखपनि नासिएन भाग्यमा घाम उदाइ
सधैभरी सुखि हुन वसी उनको पाइ !
लैजाउला उनलाइ संगै हात समाइ इस्वरको  मन्दिरमा
मनको कुरा मुखैमा कही पहाडी पाखामा !
विछोडको पिडा नसकी खप्न दशैको वेलैमा
तिमीलाइ भेट्न आउदैछु फर्की दशैको वेलैमा !
मनको कुरा वुझ्दैन कोही पहाडी पाखामा
विछोडको पिडा नसकी खप्न दशैको वेलामा !

तिमीलाइ भेट्न आउदैछु फर्की रमाइलो गांउमा !!

(गीतको अडियो अपलोड हुन सकेन, त्यसका लागि क्षमा प्रार्थी छु ।)

अनन्तकुमार श्रेष्ठ  

  कोट नै कोटको जिल्ला हो स्याङजा । नुवाकोट सतौकोट भिरकोट आदि त चौविसे राज्यका चर्चित राज्यहरु नै हुन । गह्रौकोट कालिकाकोट बहाकोट चन्द्रकोट गिरकोट कोल्माकोट सिसे्रकोट खैरीकोट आदि चर्चित कोटहरु अर्थात मोहक प्राकृतिक भ्यूटावरहरु । राज्यले नेपाल भ्रमण वर्ष २०११ मनाउन जोडतोडले लागि रहेको छ । पर्यटनका नयाँ गन्तब्यका खोजिमा पर्यटन कर्मिहरु लागि परीरहेका छन । यस अवस्थामा समग्र स्याङ्जा जिल्ला यस्तो स्थान हो जहाँ विश्वको नै नमुना गन्तब्यहरु पोखरा र लुम्बीनीको विचमा पर्दछ । पोखराबाट मात्र ३५ किमी स्याङ्जा पर्दछ । नेपालको नमुना ग्रामिण पर्यटकीय गाउँ हाल सम्म एकछेउ पत्ता लाग्न नसकेको प्राचिन गुफा कैलाश गुफा भगवान रामाका पिता दशरथसंग जोडिएको अन्धाअन्धी दह र आधीखोला संसार कै ठुलो मानिएको शालिग्राम शाहवंशको शुरु राज्य तथा कुलदेविको थान स्वस्थानी ब्रत कथामा बर्णित सतिदेविका बाकी अंगहरु पतन भएको क्षेत्र छायाक्षेत्र ऐतिहासिक राजा रजौटाका दरवार तथा भग्नबसेश हिउ पर्ने पाचासेको लेक देखि भित्री मधेशलाई बिसा्रउने अन्न भण्डार गण्डकबेशी चापाकोट कुवाकोट रत्नपुर विभिन्न जातजातिका विविध संस्कृतिले भरिएको छ स्याङ्जा जिल्ला ।

मुकाम चिहाउने झ्याल हुनिकोट बाट स्याङ्जा चारैतिर आँखा चिहाएर हेर्दा सुन्दर स्याङ्जा बजार र सेराफेरो देख्दा जति मन आनन्दीत हुन्छ सायदै त्यो अनुभूति अरुबाट होला । स्याङ्जा जिल्लाको सदरमुकाम स्याङ्जाबजार पुतलीबजार नगरपालिका । भुगोलको हिसावले देशका ठुला नगरपालिकाका रुपमा पर्दछ । कुल ७०।१४ वर्ग किमी क्षेत्रफल र २९६६७ जनसंख्या जनगणना २०५८ रहेको छ । सुन्दर पहाडी नगरपालिकामा पर्यटनको प्रचुर सम्भावना रहेको छ । पुतलीबजार नपाको पर्यटकिय विकास प्रमुख श्रोत हुनसक्छ । यसको विकासका लागि चारकोटको विकास गर्न जरुरी छ । नुवाकोट हुनीकोट सतौकोट र बहाकोट बास्तवमा यि कोटहरु पुतली बजार नपाका चारबटा सुन्दर पखेटाहरु हुन ।
यसलाइ सिगार्न सके नपा मोहक बन्दछ । चारकोटको प्रबद्र्धन गर्न पौवेगौडे फेदिखोला बहाकोट गाविस संग समन्वय गरेर बृहत पर्यटकीय योजना बनाई कार्यान्वयन गर्न सकिन्छ । पुतली बजारको अर्को विशेषता एग्रो टुरिजम पनि हो । २० हेक्टर भन्दा धेरै क्षेत्रमा रहेको कफि बगैचा करिव ३००० रोपनीमा फैलिएको सुन्तला बगैचा पनि कृषि पर्यटनको आर्कषक गन्तब्य हुन सक्छ । चर्चित चण्डीस्थान देविस्थान प्राचिन भैरव थान कालिका थान पवित्र मन्दिरहरु कैलाश गुफा पाचेश्वर महादेव गुफा गुफाहरु नुवाकोट बहाकोट सतौकोट दर्शनिय पौराणिक एतिहासिक स्थलहरु नेपाल कै पुरानो मानिने बजार पुतलीबजार चारखुट्टे बजार गुरुङ नेवार मगर आदि जनजातिका संस्कृतिहरु प्राचिन बौद्ध गुम्बाहरु पुराना मस्जिदहरु कफि तथा सुन्तलाका बगैचाहरुले भरिएको पर्यटकिय गन्तब्यका लागि पूर्ण प्याकेज रहेको छ यो नगर क्षेत्रमा ।

यी स्थानह्रुको समुचित प्रबधान्त्मक कार्य गर्ने हो भने पुतली बजार साँच्चिकै पुतली जस्तै छ । पर्यटन प्रवद्र्धनका लागि गर्नुपर्ने केहि प्रमुख कार्यहरु हुन – नगर पर्यटन नीति तर्जुमा संयुक्त पर्यटन विकास समिति निर्माण नगर दर्शनका लागि निश्चित रुट तयारी सोहि अनुसारको स्थानीय स्तरमा चेतना र पर्यटन उन्मुख तालिम अभिमुखिकरण स्थानीय संघसंस्थाको प्रत्यक्ष सहभागिता वेभसाइट तथा पर्चा पम्पलेटको माध्यमवाट प्रचार प्रसार स्याङ्जामा कम्तिमा २ रात बस्ने १५ भन्दा माथिको पर्यटकिय समुहलाई १ रातको कम्तिमा बास खर्च नगरपालिकाले गरिदिने आउदा र जाँदा ब्यवस्थित स्वागत तथा विदाइ कार्यक्रम बगैचा ब्यवस्थापन कार्यक्रम ब्यापक रुपमा राष्ट्रिय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा सूचना प्रविधिको प्रयोग गरि प्रचार प्रसार गर्नु जरुरी छ ।
हालै मात्र १३ औ नगरपरिषद सम्पन्न भएको छ ।

जनप्रतिनिधी विहिन नगर परिषदको निरन्तरतामा यो अर्को परिषद थियो । राजनैतिक दलले बाडफाँड गरि पार्षदहरु तोकिएर परिषद सम्पन्न भयो । नगरको बृहद गूरुयोजना बनाउनु पर्यो भनेको आज १० वर्ष वितिसकेकॊ छ । परिषद सम्पन्न भयो तर करिव ४ करोडको प्रस्तावित बजेटमा पर्यटनलाई बजेट करिव २ लाख मात्र प्रस्तावित देखिन्छ । पुतलीबजार नपाका निमित्त कार्यकारी अधिकृत पम नारायण पराजुली भन्नु हुन्छ पर्यटन बिकासलाई नीतिगतरुपमा राखिएको छ अहिले बजेट विनियोजन नभए पनि म्याचिङ फण्डबाट पर्यटनमा खर्च गर्न सकिन्छू । पर्यटन पुतलीबजार नगरपालिकाको मूख्य आयको श्रोत हुन सक्छ । राज्यले पर्यटन बर्ष घोषणा गरि १० लाख वार्षिक पर्यटक मूलुकमा भित्राउने लक्ष्य साँचेको छ । यस कार्यमा समेत उल्लेखनिय टेवा पुग्न सक्छ । समृद्ध नगर बनाउने मुख्य आधार पनि पर्यटन नै हुन सक्छ । यसका लागि नगरपालिकाले स्थानीय समुदाय संघ संस्थाहरुको प्रत्यक्ष सहभागितामा स्पस्ट पर्यटन नीति र कार्यक्रम ल्याउन जरुरी देखिन्छ ।

दशै शुरु हुनै लाग्दा दशैका मात्र सामाग्री दिंउला भन्ने मेरो अपेक्षामा मेरो स्वास्थ्य भन्दा वढि वाधक नेपालको राजनीति भएको छ ।  दिक्क मानेर टोलाइ रहदा यसो केही दिन अघि मै आफैले लिएका केही सन्ध्याका तस्विरहरु थिए । यसो हेरे । शरदको काठमाण्डौ चिनाउन यिनै फोटो त काफी छन जस्तो लागेर यंहा राखी हांले ।
यतिवेला मनसुन सकिएको आकाशमा सेता वादल अनेक रुपमा देखा परेका छन । एक्कै छिन अलि अग्लो ठांउमा अडिएर हेर्नु पर्छ । कम्ती रमणीय छैनन ती । अमस्टाडर्म या सिड्नीमा पाइने वादलले यी वादलसंग कम्पिटिसन गर्न सक्दैनन भनेर मलाइ अष्ट्रेलियामा रहेको मेरो मित्र अस्विनले वाज्दा डट कम वाट एसएमएस गर्दै थिए । यसपटक दशै अली पछि परेकोले होला गोदावरी फुल्न लागिसकेको छ । धान दशै लगत्तै काट्नु पर्ने गरी पाकेको छ । मनोहरा फाटाको धांन हेरेर नअघाउनेहरु यसो तराइतिर झरे थाहा लाग्छ । यसपटक मनसुनी वर्ष समयमै र प्रशस्त भएकालेपनि धान खेति राम्रो भएको छ ।

किनमेल गर्न वजार जानेहरुको हुलले काठमाण्डौ मल या वर्ल्ड ट्रेड सेन्टरमा खुट्टो हाल्ने ठांउ छैन । अव विसाल वजार त पुरानो भयो । काठमाण्डौमा इलेक्ट्रीक भर्याङको रहरले विसाल वजार पुग्नेहरु अव काठमाण्डौ मल या वर्ल्ड ट्रेड सेन्टरमा लिफ्ट नै चढ्न पाएपछि वरु किनमेल भृकुटी मण्डपमै गरुला यसो लिफ्ट चढ्न त त्यतै जांउ भनेर त्यतै लागेका पाइन्छन । साझा वस या अरु कुनै रात्रीवसमा टाउको झ्यालवाट वाहिरियाउदै छाद्नेहरु माइक्रोवसमा सरर हावा खादै नारायणघाट वा पोखरा हुइकिएका छन ।

हैन प्रगति त भएको रैछ नी देशमा । अरु त अरु केही नभएपनि मुलुकमा केही गर्न नसक्ने र अदक्ष कामदारहरुपनि मलेशीया वा खांडीमा गएर रेमिटेन्स पठाएकै छन । रेमिटेन्सले नै मास्टरको छोरो संगै कुनै अरवको लाहुरेकी छोरी पनि वोर्डिङ पुगेकै छे । गांउले साहुकी श्रीमतीको हातमा भएजस्तै मोडलको सी फोनवाटै मलेसीयाली लाहुरेकी श्रीमतीले वात मारेकै छे । यी नदेखिएका उपलव्धी हुन यो मुलुकका सफलताका । हरेक समय प्रतिकुलता मात्रै झेलेका नेपालीले यो दशैमा राजनीतिक निकास त पाएनन तर आफ्नै पौरखले जीवनस्तरमात्र होइन मुलुकको आर्थिक वृद्धीमापनि योगदान भने पुर्याएकै छन । आइएमइ होस या हिमाल रेमिट अहिले रेमिट्यान्स वुझनेहरुको घुंइचो घटेको छैन । विहानै साइकल कुदाउने यी यात्री हुन या डुव्नै लागेको आकाशका सुर्य सवै मनमोहक छन यो घमाइलो सिजनमा । फिनल्यानडमा चिसो शुरु भैसक्यो भनेर मेल लेखेका मेरा परम मित्र कुलमणीलाइ यतैको घामको रापमा सेकिनुहोला भन्छु । दशैमा आउन पाइन दाइ भन्ने भाइ विजयलाइ यसैगरी साइकल कुदाएर रमाइलो गर्नु भन्छु । सुभेच्छा शेयर गर्ने युकेमा रहेका भान्जा शुरेशलाइ यसपटक फ्लासमा जम्न पाइएन व्लग पढ्दै गर है भन्छु ।   अनि तपाइलाइ जंहा जसरी रहेपनि दशैको शुभकामना है !

सोर्ह श्राद्ध सकिन केही दिनमात्र वांकी रहदा काठमाण्डौमा दशैको माहोल जवरजस्त शुरु भएको छ । किनमेलमा निस्कने देखि वसका लाइन वस्ने हरुका मुहारमा खुशीका झुल्काहरु देखिन्छन । अस्तव्यस्त वनेको पुर्वमा पनि वन्द कर्ताहरुले वन्द फिर्ता लिएपछि खुशीयालीमा अलिकता दम थपिएको छ ।

 माइक्रोहरु गुडेका गुड्यै छन । कसै कसैले हैन हो रिजर्भै गंरु भनेर लागेका छन । मकालु र अग्नीले गाडी थपेका छन । राष्ट्र वैंकमा नंया नोटकालागि लाम वस्नेहरुपनि वाक्लै छन । शुदुर घरमा हुनेहरुकालागि मिठाइ कपडा या अरु केही किन्न सवैको हुल न्यूरोड या खिचापोखरीतिर वढेको छ ।

 यसो व्यापार व्यावसाय चलाउनेहरुपनि दशैको माचोले व्यस्त वनेका छन । यतिवेला म रुफ टप शैलीआकारको यो अफिसमा वसेर की वोर्ड एक समान वजाइ रहेको छु । कृष्ण टावर तिर मान्छेहरु देखिएका छन । शायद ट्याम्पु कुरेका होलान । दशै तिहारमा फलफुलको राम्रो व्यापार हुने भएर होला साइकल व्यापारीहरुपनि ताजा र नंया स्याउका रास लिएर छहारीमा ग्राहक पर्खेका छन । अव जमरा राख्ने तयारी चल्दै गर्दा असनमा जमराका सामन किन्नेहरुको भिडले खुट्टा टेक्ने ठांउ छैन ।

सडक व्यापारीहरुको त के कुरा गर्नु । बीच सडकमा पसल थापेर भर्खरै खासावाट झरेको सर्टलाइ असी असी भन्दै वटुवाको पाखुरै पक्डिएका छन । अव व्लग अपडेट हुन थोरै दिनमात्र वांकी छ । म पनि राजधानी वाहिरको यात्रामा निस्किन लागेकाले दशैका सामाग्रीहरु दिइरहु भन्ने लागेर यी सामाग्री टाइप गर्दै छु । अव विदेशमा रहनेहरुले घर हौला भन्ने वेला भइसक्यो ।
खैर दशैका यी सामाग्रीहरु तंपाइलाइ दशैका उपहार हुन ।

चचहुइ भन्दै पिङ खेल्न नपाएपनि, आमा म त, आइपुगे भनेर वृद्धा आमाको खुट्टा ढोग्न नपाएपनि, कता छौ यार अचेल भनेर संगी साथीको हाल वुझ्न नपाएपनि, लौ ठुला बा टिका लाइदिनुस भन्दै निधार थाप्न नपाएपनि, के छ, हो नानी भनेर कसैलाइ जिस्काउन नपाएपनि, गांउमा हुने समारोहमा सहभागी हुन नपाएप्नि, खसी ढाल्न नपाएपनि, वोको डोर्याउदै मन्दिर पुग्न नपाएपनि, ससुराली या माइतमा गएर वृद्ध वावुआमा, सासु ससुराको हातवाट टिका र आशिस लिन नपाएपनि तंपाइलाइ दशैको शुभकामाना ।

राजधानी छोडेर गांउघरमा लाग्ने मित्रहरुका सुभकामना म्यासेजले मोवाइलको इनवक्स भरिएको छ । दशैमा कहिले आउछौ त भनेर आक्कल झुक्कल फोन गर्ने वालसखाहरु, अनि लौ है दशै राम्रोसंग मनाउनु है भनेर सुस्केरा हाल्दै भ्वाइस मेलमा टुपल्किने विदेशमा रहेका मित्रहरुको एक साथ झल्को आइरहेको छ । शारदीय याममा वजारमा किनमेल गर्नेहरुको लर्को लागेको छ । राजधानीवाट वाहिरिनेहरुको तांती वसपार्क र कलंकीमा लामै छ । यसै मेसोमा म पनि विर्घाकालागि तयारी चलाउदै छु ।

(कृपया तपाइ तपाइका आफ्ना आफन्तसंग दशैको शुभकामाना यंही वाट पनि साट्न सक्नुहुन्छ । प्रतिकृया लेख्नु होला।)

दर्के झरीमा स्यागंजा वजार:  भदौ १८ गते तमुवानले आयोजना गरेको वन्दका क्रममा सवारी साधन नपाएर अलपत्र अवस्थामा वसीरहदा प्रहरी कार्यालय अगाडीवाट लिइएको दर्के झरीको तस्वीर हो यो ।

वसेको वसिनडांडाः वन्दका बीच जेनतेन जिरो किलोमिटरसम्म एम्वुलेन्सको सहारामा पुगेपनि जिरोवाट पैदलै विर्घा जाने क्रममा जगत्रदेवी गाविस वटुवा डांडावाट लिइएको सिद्धार्थ राजमार्ग र वसीनडांडाको तस्वीर ।

डांडाको नजरः वटुवाडांडावाट देखिएको पुर्वी तस्वीर । तस्वीरमा गल्यागंवजार, पेलाकोट गाविस, जगत्रदेवी गाविस, कालीगन्डकी पालपाको हुंगी गाविस लगायतको मनमोहक दृष्य देखिन्छ ।

मनमोहक मालुंगाः हिड्दै पुरानो पैदलवाटो गुठी भन्ज्यागंवाट उकालिनेक्रममा वलाम भन्जीगंवाट देखिएको मालुंगा फाट ।

मिर्मी मुनी काली थुनेकोः श्रीकृष्ण गन्डकी मिर्मी र नैपालकै ठुलो कालीगन्डकी परियोजनाको वांध। पारीपट्टी मोहनडांडा गाविस ।

रिड नेपालद्धारा निर्मित मात्रृभूमी पुस्तकालयको पुरानो भवन । चालु आर्थिक वर्षमा रिडले मात्रृभूमीको नंया भवन वनाइदिने भएको छ । विगतमा यसै भवनवाट पुस्तकालयले सार्वजनिक टेलिफोन सेवा समेत संचालन गरेको थियो । हाल फोनसेवा वन्द छ ।

पुस्तकालयमा अध्ययन गर्दै स्थानीयवासी । यंहा नियमितरुपमा राजधानी लगायत मोफसलवाट प्रकाशित हुने विभिन्न दैनिक लगायत साप्ताहिक, पाक्षिक पत्र पत्रिका र जर्नलहरु आउने गर्छन । पुस्तकालयमा करिव ४ हजारको संख्यामा विभिन्न विषयका पुस्तकहरु रहेका छन ।

पुस्तकालयको सेवामा कर्मचारी जोगप्रसाद पान्डे । पान्डेले स्थापनाकालदेखि यो पुस्तकालयमा सेवा दिदै आइरहनु भएको छ ।

भदौको दोश्रो हप्तामा देखिएको विर्घालाइ मैले आफ्नो क्यामेरामा कैद गरेको थिए । भदौ २० देखि २२ गतेसम्म विर्घामा रहदाका चित्ता कर्षक तस्वीर तपाइलाइ देखाउने लालसाले हरघडी मैले आफ्नो पुन्टे क्यामेरालाइ फुर्सद नदिएर क्लिकक्लिक गराइ रहेको थिए ।

यसवर्ष मनषुन ढिलो शुरु भएको र दशै छिटो शुरु भएकाले दशै आइपुग्नै लाग्दापनि विर्घा मध्यवर्षामा  रहेको छ । यद्यपि सोर्ह श्राद्ध शुरु भएको छ । गांउमा केश मुन्डन गरेकाहरु धेरै देखिन्छन । पन्डीतजीहरु असारे व्यस्ततामा छन । मकै पाकेका छन । थन्क्याउने चटारो गांउलेमा छ । यस्तै यस्तै दृष्यहरु जुन मेरो क्यामेराले फेला पारेको छ । उत्कृष्ट तस्वीरहरु तंपाइलाइ ।

भन्ज्यागंको पहिरो : यतिवेला पहिरो जोडले गइरहेको छ । भन्ज्यागंको पहिरोको पृष्ठभूमिमा पाल्पाको फांट, स्यागंजाको गुरुंगदी वास्टारी , मालुंगा, वलाम वेल्टारी, पाल्पाको गेजा, गुंवा र दर्पक ।

पहिरोको अवलोकन पछि थकाइमार्दै स्थानीय जनता प्रावीका शिक्षक दिपक पान्डे ।

गहलामवाट लिइएको विर्घाको तस्वीर । पृष्ठभूमिमा कुलुम, पराशक्ती टोल, वनकसी, पुच्छार, खहरे, गोकुंर्गा र आलमदेवी ।

कुहिरो भित्र स्कुल छः झरी परेकोले अध्यारो देखिएको जमावी अर्चले । पृष्ठभूमिमा कुहिरो । म फर्कने क्रममा विहान ६ वजे चिफलडांडावाट यो  तस्वीर लिइएको हो । झरीले वाटो विगारेपछि पैदलै मिर्मीसम्म म आएको थिंए । घामलाग्दा भने फाट्ट फुट्ट जिप चल्छन ।

वादलुको घुम्टोले आलमदेवी छोपिदाः मौलावाट लिइएको यो तस्वीरमा वादलुको घुम्टोले आलमदेवी छोपेको देखिन्छ ।

हरिउं तत्सत तत्सतः सोर्ह श्राद्धको चटारोमा गांउकै ख्याति प्राप्त  पन्डीत रामप्रसाद चप्पल परै राखेर चिया पिउदै । यतिवेला पन्डीतहरुलाइ भ्याइ नभ्याइ छ ।