प्रेममा फस्न उमेरले छेक्दैन । रिटायर्ड भइसकेका योजी कावामुराले ६५ वर्षे उमेरमा यो कुरा चाल पाए । आफ्नो पार्टटाइम काम, फोटोग्राफीको नयाँ सोख र कम्प्युटर दिन काट्नका लागि पर्याप्त थिएनन् ।

नयाँ जीवनसाथी भेटिने आशमा उनी अहिले म्याचमेकिङ साइट सर्भ गर्दै दिन काट्ने गर्छन् । अनलाइनमार्फत प्रेम खोज्ने उनीमात्र होइनन् । थुप्रै वृद्ध जापानी अहिले अनलाइनमार्फत साथीको खोजी गर्ने गरेका छन् । ‘जब तपाइं मेरो उमेरमा पुग्नुहुन्छ, तपाईंको कार्यक्षेत्र साँघुरो हुन्छ । साँघुरो घेराका मानिससँग मात्र तपाईंको भेट हुन्छ,’ टोकियोको क्याफेमा चिया पिउँदै उनी भन्छन्, ‘आफ्नो सर्कलभन्दा बाहिर जान चाहनु हुन्छ भने पनि कसरी जाने तपाईंलाई थाहा हँदैन ।’

पूर्व ट्याक्सी ड्राइभर कावामुराको २६ वर्षअगाडि सम्बन्धविच्छेद भएको थियो । गत वर्षको जुलाईदेखि उनी अमेरिकास्थित अनलाइन डेटिङ सर्भिस ‘म्याच डट कम’ को साइटमा दर्ता भएका छन् । ‘अहिले मेरो क्षितिज फराकिलो भएको छ । मेरो जीवन रमाइलो भएको छ किनभने म साथीभाइ बनाउन सक्छु,’ कावामुरा भन्छन् । एकैसाथ उनी अहिले तीन महिलासित डेटिङमा व्यस्त छन् । दुई महिला उनीभन्दा नौवर्ष कान्छी छन् भने अर्की महिला ६२ वर्षकी छिन् ।

२००४ देखि म्याच डट कमले जापानमा व्यवसाय सुरु गरेको हो । आठ लाख ४० हजार सदस्य रहेको दाबी म्याच डट कमको रहेको छ । यसका ५० प्रतिशतभन्दा बढी सदस्यहरू ३० देखि ३९ उमेरका छन् भने ५० वर्ष काटिसकेका ९ प्रतिशत जापानी नागरिक सदस्य रहेका छन् । ‘५० वर्ष नाघिसकेकाले प्रेमका कुरा गर्नुहुँदैन भन्ने धारणा समाज व्याप्तमा थियो,’ म्याच डट कमका जापान अफिसका अध्यक्ष्ा काटसुकी कुवानोले भने । ‘तर आजभोलि ५० वर्ष काटेकाहरूले पनि प्रेम र बिहेका कुरा गर्नु सामान्य मानिन थालिएको छ,’ उनी भन्छन् ।

बुढ्यौली जनसंख्या वृद्धिका कारणले गर्दा पनि बुढेसकालको प्रेम र बिहेको सम्बन्धमा परिवर्तन भएको हो । प्रत्येक पाँच जापानी नागरिकमध्ये एक नागरिक ६५ वर्ष काटेको भएको बताइएको छ । यो शताब्दीको मध्यतिर यो प्रतिशत दोब्बर हुने अनुमान गरिएको छ । इन्टरनेट प्रयोगकर्ताको संख्या बढेका कारणले गर्दा पनि अनलाइनमा प्रेम खोज्ने बुढ्यौली लागेका मानिसहरू प्रशस्त छन् ।

‘सम्बन्धविच्छेदका घटना बढेकाले धेरै मानिस आजभोलि दोस्रो बिहे सजिलै स्वीकार गर्छन्,’ टोकियोमा रहेको सोफिया विश्वविद्यालयका समाजशास्त्रका प्रोफेसर जेम्स फरेर भन्छन् । ‘यस्ता कुराले मिडियामा स्थान पाएको देख्दा सांस्कृतिक परिवर्तन भएको भान हुन्छ । बुढेसकाल लागेका मानिसहरू पनि कामुक हुन्छन् । र, उनीहरूले प्रेमका कुरा गर्नु सामान्य मान्न थालिएको छ,’ उनी भन्छन् । आफ्ना बूढाबूढी भएका बाबुआमालाई पुनः बिहे गर्न छोराछोरीले समेत प्रोत्साहन गर्न थालेका छन् ।

‘मानिसहरू धेरै बाँच्न थालेका छन् । प्रायः परिवार सानो हुन थालेको छ । वयस्क छोराछोरी आफ्ना बाबुआमाले कोही साथी खोजून् भन्ने चाहन्छन् । बाबुआमाले कोही साथी खोजे आफूले उनीहरूका बारेमा धेरै पीर नलिनुपर्ने धारणा छोराछोरीको छ,’ फेरर भन्छन् ।

परिवर्तित मान्यताका कारण नै वृद्ध जापानीलाई प्रेम गर्न सजिलो भएको अन्य म्याचमेकिङ साइटहरू स्वीकार गर्छन् । ‘२० देखि ३० वर्ष उमेरका युवायुवती आफ्नो खुशी खोज्नुलाई महत्त्वपूर्ण ठान्छन् । यसैगरी, बाबुआमाका लागि पनि खुसी खोज्नु त्यतिकै महत्त्वपूर्ण भएको उनीहरूले बुझ्न थालेका छन्,’ अनलाइन म्यारिज कन्सलटेन्सी ‘सिनियर लभ’ का अध्यक्ष्ा जुनिची इकेदा भन्छन् । ९० वर्षका एक वृद्धले आफ्नो सेवा लिएको उनी बताउँछन् । तर, अझै पनि मानिस अनलाइन प्रेमप्रति निश्चिन्त हुन सकेका छैनन् । ‘मैले अहिलेसम्म मेरा छोराछोरीलाई अनलाइन डेटिङका बारेमा बताएको छैन । मेरो विचारमा अनलाइनबाट साथी खोज्नुभन्दा प्राकृतिक रूपमा भेट्नु नै राम्रो हो,’ ५२ वषर्ीया नायोमी भन्छिन् । म्याच डट कममा उनी फेब्रुअरीदेखि दर्ता भएकी हुन् । ‘यो विचार पुरानो जमानाको जस्तो लाग्न सक्छ । तर, अनलाइन डेटिङ साइटको छवि राम्रो छैन,’ नायोमी भन्छिन् । म्याच डट कमका सर्वेक्षणअनुसार जापानी महिला र पुरुषले आफ्नो पार्टनरमा हुनपर्ने गुणमा मिल्ने विचारलाई एक नम्बरमा राखेका छन् । पुरुषहरूले समान व्यक्तित्वलाई दुई नम्बरमा राखेका छन् भने महिलाहरूले कमाइलाई । महिलाहरूले काम र कमाइका बारेमा धेरै चासो दिएर सोध्ने भएकाले केही समयका लागि कावामुरा म्याच डट कमबाट बाहिरिएका थिए ।

‘म जहिले-जहिले इमेल पठाउँथेँ, उनीहरू मेरो कामका बारेमा प्रश्न सोध्थे । तर, मेरो कामलाई जापानमा तल्लो दर्जाको मानिन्छ,’ कावामुरा भन्छन् । तर, अहिले उनी अनलाइनमार्फत भेटिएकी एक मित्रसँग नजिकिएका छन् । तर, सम्बन्ध गाँस्न आफूले हतारो नगर्ने बताउँछन् । एकअर्कालाई चिन्न समय लगाउने सुरमा छन् उनी । ‘सबैभन्दा आधारभूत कुरा भनेको इमानदारीपूर्वक धैर्य गर्नु हो,’ उनी भन्छन् ।